ఈ పోస్టులో Science & Technology Current Affairs in Telugu కు సంబంధించిన ముఖ్యమైన మిషన్లు, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, ఆవిష్కరణలు మరియు సాంకేతిక అభివృద్ధుల గురించి సమాచారం ఇవ్వబడింది. ఈ విషయాలు SSC, RRB NTPC, UPSC, Railway, State PSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. ఈ Science & Technology Current Affairs in Telugu నోట్స్ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న అభ్యర్థులకు త్వరిత రివిజన్కు సహాయపడతాయి.
Table of Contents
SpaDeX (Space Docking Experiment)
SpaDeX (Space Docking Experiment) మిషన్ ISRO రూపొందించిన తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన సాంకేతిక ప్రదర్శన ప్రాజెక్ట్. దీని ద్వారా అంతరిక్షంలో rendezvous, docking మరియు undocking సాంకేతికతలను పరీక్షించారు.
ఈ మిషన్లో రెండు చిన్న ఉపగ్రహాలు ఉపయోగించారు:
- SDX01 (Chaser)
- SDX02 (Target)
ప్రతి ఉపగ్రహం బరువు సుమారు 220 కిలోలు.
ఇవి 474 కిమీ ఎత్తులో Low Earth Orbit లో 55° inclination వద్ద ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.
Launch
30 డిసెంబర్ 2024 – PSLV-C60 రాకెట్ ద్వారా ప్రయోగం జరిగింది.
ఉపగ్రహాలను మొదట 10–20 కిమీ దూరంలో విడదీశారు, తర్వాత rendezvous చేశారు.
Docking
16 జనవరి 2025 – సుమారు 15 మీటర్ల దూరం నుంచి ఖచ్చితమైన మాన్యూవర్లతో docking విజయవంతంగా పూర్తైంది.
Undocking
13 మార్చి 2025 – విజయవంతంగా undocking నిర్వహించారు.
ఈ మిషన్ను బెంగళూరు, లక్నో మరియు మౌరిషస్ గ్రౌండ్ స్టేషన్ల నుండి పర్యవేక్షించారు.
Payload
PS4-Orbital Experiment Module (POEM) ఉపయోగించారు, ఇది PSLV రాకెట్ యొక్క spent fourth stage ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
ప్రాముఖ్యత
ఈ మిషన్ ద్వారా అంతరిక్ష docking సాంకేతికతను సాధించిన ప్రపంచంలోని 4వ దేశంగా భారత్ నిలిచింది.
ఇంతకుముందు ఈ సాంకేతికత USA, Russia మరియు China వద్ద మాత్రమే ఉంది.
Axiom Mission 4 (Ax-4)
Axiom Mission 4 (Ax-4) ఒక private crewed spaceflight mission, ఇది International Space Station (ISS) కు పంపబడింది.
ఈ మిషన్ను Axiom Space, SpaceX మరియు NASA భాగస్వామ్యంతో నిర్వహించింది.
Launch
25 జూన్ 2025 – Kennedy Space Center నుండి ప్రయోగం జరిగింది.
Crew Members
- Commander: Peggy Whitson (USA) – 5వ అంతరిక్ష ప్రయాణం
- Pilot: Shubhanshu Shukla (ISRO, India) – మొదటి అంతరిక్ష ప్రయాణం
- Crew: Slawosz Uznanski-Wisniewski (Poland)
- Crew: Tibor Kapu (Hungary)
Rocket: Falcon-9
ముఖ్యాంశం
ఈ మిషన్లో Crew Dragon Grace capsule ను పరీక్షించారు, ఇది భవిష్యత్తులో Moon మరియు Mars missions కు ఉపయోగపడుతుంది.
Third Launch Pad
ISRO Satish Dhawan Space Centre, Sriharikota వద్ద Third Launch Pad (TLP) నిర్మిస్తోంది.
ఇది Next Generation Launch Vehicle (NGLV) వంటి భారీ రాకెట్ల ప్రయోగాలకు ఉపయోగపడుతుంది.
లక్ష్యాలు
- Launch capacity పెంచడం
- అధునాతన రాకెట్ల ప్రయోగాలకు మద్దతు ఇవ్వడం
- Gaganyaan human spaceflight mission కు సహాయం చేయడం
SSLV Launch Complex
Small Satellite Launch Vehicle (SSLV) కోసం ప్రత్యేకంగా ఒక launch complex నిర్మిస్తున్నారు.
స్థానం: Kulasekarapattinam, Tuticorin District, Tamil Nadu.
NISAR Mission
NISAR (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar) ఒక సంయుక్త ఉపగ్రహ మిషన్.
ఇది NASA మరియు ISRO కలిసి అభివృద్ధి చేసినది.
Launch
30 జూలై 2025 – Satish Dhawan Space Centre నుండి ప్రయోగం.
వివరాలు
- Weight: 2392 kg
- Rocket: GSLV Mk II (GSLV-F16)
ప్రత్యేకత
ఇది dual-frequency radar కలిగిన మొదటి Earth observation satellite.
- L-band (24 cm)
- S-band (12 cm)
Orbit
- 747 km Sun-synchronous orbit
- Orbital period: 100 minutes
- Repeat cycle: 12 days
ISRO Major Launches 2025
100th Launch
- Mission: GSLV-F15 / NVS-02
- Date: 29 January 2025
- Payload: NavIC Navigation Satellite
- Orbit: GTO
- Mass: 2250 kg
101st Launch
- Mission: PSLV-C61 / EOS-09
- Date: 18 May 2025
- Orbit: Sun-Synchronous Polar Orbit
- Mass: 1696 kg
CROPS (Compact Research Module for Orbital Plant Studies)
CROPS ఒక unmanned experimental module, ఇది అంతరిక్షంలో plant growth పై పరిశోధన కోసం రూపొందించబడింది.
CROPS-1 Mission
లక్ష్యం: అంతరిక్షంలో seed germination మరియు plant growth అధ్యయనం.
Platform
POEM-4 (PSLV-C60 mission)
Plant Used
Cowpea (Vigna unguiculata)
Space Analog Mission
ISRO Ladakh లోని Tso Kar Valley లో Space Analog Mission నిర్వహించింది.
ఈ మిషన్ ద్వారా భూమిపై అంతరిక్ష పరిస్థితులను అనుకరించి పరీక్షలు నిర్వహిస్తారు.
CMS-03 Communication Satellite
- Launch Vehicle: LVM3-M5
- Date: 2 November 2025
- Satellite: CMS-03 (GSAT-7R)
వివరాలు
Weight: సుమారు 4400 kg
ప్రాముఖ్యత
ఇది భారతదేశం నుండి ప్రయోగించిన అత్యంత భారీ communication satellite.
Coverage
Indian Ocean Region సహా పెద్ద ప్రాంతాన్ని కవర్ చేస్తుంది.
Operational Life
15 సంవత్సరాలు
New Exoplanet Discovery
Physical Research Laboratory (PRL), Ahmedabad శాస్త్రవేత్తలు కొత్త exoplanet ను కనుగొన్నారు.
Planet
TOI-6038A b
Features
- Sub-Saturn size planet
- Mass: 78.5 Earth masses
- Radius: 6.41 Earth radii
Samudrayaan Mission
Samudrayaan Mission భారతదేశం యొక్క deep ocean exploration mission.
Goal
6000 మీటర్ల లోతు వరకు 3 మంది మనుషులను పంపడం.
Operational Endurance
12 గంటలు
Emergency Support
96 గంటలు
Vehicle
MATSYA-6000
Developed by
NIOT (National Institute of Ocean Technology), Chennai
Scramjet Engine Test
DRDL Hyderabad లో Active-Cooled Scramjet combustor విజయవంతంగా పరీక్షించారు.
Ground testing: 1000 seconds కంటే ఎక్కువ.
India Space Vision
- 2027: Gaganyaan – భారతదేశం యొక్క మొదటి human spaceflight
- 2028: Chandrayaan-4 lunar sample return mission
- 2032: NGLV reusable launch vehicle
- 2035: Bharatiya Antariksha Station
- 2040: భారతీయ వ్యోమగాములను చంద్రుడికి పంపే లక్ష్యం
SPHEREx Telescope
NASA SPHEREx Space Telescope ను ప్రయోగించడానికి సిద్ధమవుతోంది.
Goal
Big Bang తరువాత విశ్వం ఎలా అభివృద్ధి చెందిందో అధ్యయనం చేయడం.
Mission
450 million galaxies ను మ్యాప్ చేయడం.
Awards & Achievements
Dr Tessy Thomas, “Missile Woman of India” గా ప్రసిద్ధి.
ఆమె 8th Dr Paulos Mar Gregorios Award 2025 అందుకున్నారు.
Skyroot Space Developments
Prime Minister Narendra Modi హైదరాబాద్లో Skyroot Infinity Campus ను ప్రారంభించారు.
అలాగే Vikram-I orbital rocket ను ఆవిష్కరించారు.
Earlier
2022 లో Vikram-S sub-orbital rocket ప్రయోగించారు.
DRDO Rocket Sled Test
fighter aircraft escape system కోసం high-speed rocket sled test నిర్వహించారు.
Location
Terminal Ballistics Research Laboratory, Chandigarh
Climate Research
ARIES (Nainital) మరియు ISRO SPL (Thiruvananthapuram) శాస్త్రవేత్తలు Asian Summer Monsoon సమయంలో vertical air motion పై పరిశోధన చేశారు.
BlueBird Block-2 Satellite
ISRO LVM3-M6 రాకెట్ ద్వారా ప్రయోగించబడింది.
Purpose
Direct-to-mobile satellite connectivity అందించడం.
Hansa-3 (NG) Aircraft
Dr Jitendra Singh స్వదేశీ trainer aircraft Hansa-3 (NG) ను ప్రారంభించారు.
Features
- Two-seater aircraft
- Pilot training (PPL & CPL) కోసం ఉపయోగం
Galaxy Discovery
NCRA-TIFR Pune శాస్త్రవేత్తలు Alaknanda galaxy ను కనుగొన్నారు.
GlowCas9
Bose Institute, Kolkata శాస్త్రవేత్తలు GlowCas9 ను అభివృద్ధి చేశారు.
Feature
Gene editing జరుగుతున్నప్పుడు protein వెలుగుతుంది.
Hydrogen Water Taxi
భారతదేశంలో మొదటి hydrogen-powered water taxi ప్రారంభించబడింది.
Location
Varanasi, Uttar Pradesh
Built by
Cochin Shipyard Ltd
Indigenous Microprocessor
DHRUV64 – భారతదేశం యొక్క మొదటి 1.0 GHz 64-bit RISC-V microprocessor.
Developed by
C-DAC
NASA MAVEN Mission
NASA యొక్క MAVEN orbiter
6 December 2025 న Mars వెనుకకు వెళ్లినప్పుడు contact కోల్పోయింది.
Supercomputers
- PARAM Rudra – IIT Patna
- PARAM Shakti – IIT Madras
Other Important Updates
- India Mobile Congress 2025 – New Delhi
- International Astronautical Congress 2025 – Sydney
- ACOSTI – Blue Economy projects launched
- CSIR Scheme approved – ₹2277.397 crore
- Dr Geetha Vani Rayasam – Director, CSIR-NIScPR
- India’s space economy projected to reach $44 billion by 2033